جستجوی سایت

اوقات شرعی



سايت هاي مهم

پايگاه اطلاع رساني مقام معظم رهبري

پايگاه اطلاع رساني رياست جمهوري

سايت اطلاع رساني مجلس شوراي اسلامي

قوه قضاييه

معرفي سيرجان پي دي اف چاپ پست الكترونيكي
دوشنبه ، 15 فروردين 1390 ، 14:26

دود کش چوپقی

سيرجان ،کهن سرزميني است که در سايه برخورداري از زنان و مرداني سخت کوش و با فرهنگ، منابع طبيعي ارزشمند و غناي مادي و معنوي فراواني را در بين شهرستان هاي استان کرمان به خود اختصاص داده و از اين رو به عنوان سرزميني شاخص و برجسته شناخته    مي شود.اين سرزمين ريشه در تاريخ دارد و روزگاري پرچم مرکز استان کرمان در اين شهرستان به اهتزاز در آمده و از اين جهت نيز صاحب مرتبه تاريخي است. تاريخ ديار سيرجان همچون مام خود کرمان سرشار از فراز و فرود و حوادث تلخ و شيريني است که متاسفانه فصل هاي تلخ آن نسبت به شهد شيريني اش بيشتراست. جنگ ها، قحطي ها، قتل عام ها و دربه دري هاي مردم اين ديار تاريخ مردم منطقه را حال و هوايي غم آلود بخشيده، اما اين ها همه سند عزت و افتخار مردمي است که با صبوري در برابر سختي ها ايستادند و صحيفه پايداري خود را رقم زده اند.

پیشینه تاریخی سیرجان
شهر سیرجان یکی از قدیمی ترین شهرهای استان کرمان و حتی ایران است که قدمت تاریخی آن مربوط به دوره بلاش اشکانی و حتی قبل از آن بر می گردد . بطوریکه « اسکندر در مراجعت از هندوستان از شهر قدیم سیرجان واقع در قلعه سنگ نیز عبور کرده و از طریق بوانات به پاسارگاد رفته است ». در واقع شهر قدیم سیرجان قبل از اسلام پایتخت ولایت کرمان بوده و این اهمیت تا قرن چهارم هجری قمری نیز باقی مانده است . «1» در مورد وجه تسمیه این شهر می توان گفت که نام سیرجان در زمان هخامنشیان «شهریگان »و در دوره ساسانیان «سیرگان» بوده است و بعد از فتح سیرجان توسط مسلمانان « شهریجان » نامیده شده است . به جهت وجود قنوات زیادی که در زمانهای پیش در این شهر آباد بوده و همچنین از حیث کان و کاریز به آن سیرگان گفته اند .«2»مسلمانان سیرگان را معرب کرده و سیرجان نامیدند . این نام از گذشته های دور بر این شهر اطلاق می شود . علل وجودی شهر را می توان در چند عامل زیر بررسی کرد .
اولاً : موقعیت ویژه تاریخی و قدمت آن که مربوط به دوره هخامنشی و حتی قبل از آن می باشد.
ثانیاً : موقعیت مناسب ارتباطی آن ، بطوریکه در محل اتصال ایالتهای مهم آن زمان از جمله کرمان ، فارس و اصفهان قرار داشته است
ثالثاً : دشت پهناور و وسیع ، آب فراوان ، کاریز زیاد و زمینهای حاصلخیز که همواره در طول تاریخ بر اهمیت آن افزوده است . «3»
شهر قدیم سیرجان تا سالهای 796 هـ . ق . آباد بوده که محل استقرار آن در 9 کیلومتری جنوب شرقی شهر فعلی سیرجان می باشد . در این سال شهر توسط « ایدکو » سردار تیمور محاصره شده و شهر به کلی نابود گردید و مردم شهر در محدوده « باغ بمید » واقع در شمال شهر فعلی سیرجان ساکن گردیدند . در این منطقه نیز حدود 400 سال سکونت کرده که با هجوم محمود افغان این شهر نیز رونق خود را از دست داد و به کلی نابود گردید و مردم مجبور به سکونت در محدوده فعلی شهر سیرجان گردیدند که توسط میرزا سعید کلانتر در سال 1211 هـ . ق بنیان گذاری گردید .«4»
قديمي ترين سند تاريخي درباره سيرجان نوشته "ابن اثير" است که مي نويسد: "گشتاسب يکي از پادشاهان قديم ايران بود و دين سليمان را داشت، دين زرتشت را پذيرفت و در کوهستاني که "تمبور" نام داشت جاي گرفت و در حالت تقيٌه به عبادت مشغول شد". به عقيده استاد باستاني پاريزي، اين کوه همانست که در مشرق سيرجان و حدود چهار گنبد قرار گرفته و به همين نام مشهور است.
در کتاب تاریخ سیرجان به نقل از معجم البلدان جلد 5 ، آمده است:" صفاریان و آل بویه را توجه خاصی به آبادی سیرجان بوده و قنوات بسیاری در آن حفر و احداث نموده اند .آب آشامیدنی شهر از دو قنات بوده که (عمرو) و(طاهر) فرزندان لیث احداث کرده اند ، که در شهر داخل شده باغهای آنها را مشروب می سازند."در این کتاب آمده است : "سیرجان تا زمان سامانیان مرکز ایالت کرمان بوده و نیمه دوم قرن چهارم علی بن محمد بن الیاس ، مرکز ایالت را که سیرجان بود برای اینکه به سامانیان که در خراسان بودند نزدیکتر باشد به شهر کرمان منتقل نموده است." پس به شهادت تاریخ سابقه سیرجان برای مرکزیت یک استان در جنوب شرق کشور از شهر کرمان بیشتر است. مقدسی مورخ قرن چهارم هجری قمری می گوید: سیرجان در زمان آل بویه از شیراز بزرگتر و با شکوه تر بوده است.
سیرجان شهری در غرب استان کرمان و مرکز شهرستان سیرجان است. این شهر با توجه به قرارگرفتن در تقاطع محورهای مواصلاتی یزد-بندرعباس و کرمان -شیراز از دیرباز مورد توجه بوده و تا سده دهم میلادی مرکز کرمان زمین بوده است. این شهر در ۹۶۰ کیلومتری تهران و ۱۷۵ کیلومتری کرمان قرار دارد. جمعیت این شهر بر پایه آمار سرشماری سال ۸۵ برابر با ۲۴۵،۸۱۲  نفر است. «2»
وجه تسمیه
درباره وجه تسمیه سیرجان نظرات مختلفی اظهار شده است، ولی عمدتاً بر این عقیده هستند که در زمان ساسانیان به دلیل وجود قناتهای بسیار زیاد در این منطقه، آنرا سیرگان یا سیرکان یعنی سیرآب از قنات یا پر از قنات نامیده اند. عده ای نیز کلمه گان یا کان را که به معنی معدن است به علت وجود معادن گوناگون در این منطقه دانسته اند. در استیلای عرب نام سیرگان معرب شده و به سیرجان تغییر یافت(5)
ویژگی‌های جغرافیایی و آب و هوا
آب و هوای سیرجان در زمستان ها کویری سرد، در تابستانها گرم و خشک و در بهار معتدل و بارانی است. رطوبت متوسط آن ۳۶٪ و متوسط بارندگي سالانه ۱۴۲ ميليمتر است.
یکی از مرتفع ترین دشت های داخلی ایران به نام دشت ابراهیم آباد در جنوب شرقی سیرجان قرار گرفته و حداقل ۱۷۱۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.
کویر نمک سیرجان در فاصله ۳۰ کیلومتری غرب شهر سیرجان واقع در استان کرمان می‌باشد. طول این کویر در حدود ۵۰ کیلومتر و عرض آن در قسمت میانی برابر با ۲۰ کیلومتر می‌باشد که هر چه در جهت شمال یا جنوب آن حرکت کنید از عرض آن کاسته می‌شود. «6» 
دیدنی‌های طبیعی
روستای زیبای پاریز، کفه نمک (کویر نمک سیرجان)، منطقه بکر کوه پنج، منطقه حفاظت شده سیاه کوه، گردشگاه سلطان پیرغیب، سرو کهنسال امامزاده احمد، سد خاکی بلورد
ره‌آورد
• مسقطی، لواشک، پسته، قوتو، نان کلیسیرو و آش اماچ
• شیرینی های خانگی از جمله باقلوا و کماچ
موقعیت اقتصادی
سیرجان به موازات شهرهای کرمان و رفسنجان یکی از مراکز اصلی تولید پسته کشور بوده که به لحاظ افزایش سطح زیر کشت در چند سال اخیر و به ثمر رسیدن باغات جوان به زودی از عمده ترین تولیدکنندگان خواهد شد. به نظر می‌رسد پسته سیرجان به به لحاظ شرایط اقلیمی از نظر کاهش آلودگی به آفلاتوکسین در وضعیت بسیار بهتری قرار دارد که این از مزایای پسته این شهرستان به شمار می‌آید. منطقه ویژه اقتصادی سیرجان به عنوان اولین منطقه ویژه اقتصادی کشور نقش موثری در توسعه این مناطق در کشور داشته‌است.
عده‌ای از مردم سیرجان مهاجرانی هستند که در سالهای پیش از سیوند فارس به سیرجان مهاجرت نموده‌اند.
فرهنگ و هنر
سیرجان از لحاظ فرهنگ و ادب در جایگاه مناسبی قرار گرفته است و مردان و زنان کارآمد زیادی را به این مرز وبوم تقدیم کرده است که میتوان به شخصیتهای شهیری از جمله محمدابراهیم باستانی پاریزی، طاهره صفار زاده،محمد حسن زیدابادی (نبی السارقین) را نام برد. از افتخارات جوان سیرجان نیز می‌توان حسین قاسمی نژاد، محسن محمدی، مرتجا، محمد آذرگون (ماذر سیرجانی)، محمد رضا کوچکی و محمدعلی آزادیخواه را نام برد.«5»
آثار تاریخی سیرجان
1-خانه سعیدی
2- منزل مرحوم معتمدي
منزل مرحوم معتمدي در 300 متري شرق استخر حسين آباد تنها مکاني است که به نسبت قدمت بيشتري دارد . منزل مرحوم معتمدي دو طبقه است . طبقه بالا تابستاني و طبقه پائيني زمستاني است . ديوار هاي بنا خشت و گلي است ولي سقف هاي گنبدي آن آجري و به شيوه پهن (تيغه ) و راسته ( ضربي ) اجرا شده است . رو کار منزل معتمدي با طاق نما و گچ کاري و آجر کاري تزئين شده است .
3- باتلاق نمك
باتلاق نمك سيرجان هم اكنون به صورت انبار عظيمي از نمك محلول در آمده كه سرتا سر حوضه دشت سيرجان رابه طور غيرمستقيم چه در حالت اتلاق نمك سيرجان هم اكنون به صورت انبار عظيمي از نمك محلول در آمده كه سرتا سر حوضه دشت سيرجان رابه طور غيرمستقيم چه در حالت ي كه درياچه نمك پر آب باشد و چه در حالت خشك وكويري انباشته از نمك را تحت تاثيرخود در آورده است. باتلاق نمك هم اكنون درحال خشك شدن است هر چند كه در مواقع باراني ممكن است پر آب باشد. سطح باتلاق نمك به صورت نواري شمال غربي، غرب تا جنوب غربي دشت سيرجان را در بر ميگيرد و دنباله آن به صورت منقطع و ضعيف تا دشت شهر بابك ادامه دارد.
4- پير انجير
در کنار استخر حسين آباد درخت انجيري کهنسال وجود دارد که به " پير انجير " معروف است. مردم محلي معتقدند خضر نبي از اين محل گذشته و زير اين درخت استراحت کرده است . به همين دليل نيز خداوند به برکت حضور اين پيامبر عظيم الشأن بر عمر و عظمت اين درخت افزوده و يا بقولي درخت انجير نظر کرده است . درخت پير انجير بيش از 200 سال عمر دارد و ميوهاي شيرين و آبدار آن از نوع انجير سياه است. مردم محلي تحت هيچ شريطي حاضر به شکستن و يا سوزاندن شاخه هاي قطع شده و يا خشک شده آن نيستند و به همين دليل در اطراف درخت شاخه هاي ريز و درشتي ريخته شده که بعضي از آنها به شدت پوسيده و پوک شده و نشان مي دهد که ساليان درازي در کنار درخت افتاده اند . مردم محلي و ساکنان روستاي حسين آباد در روز هاي خاص و يا در جشن ها و سوگواري هاي مذهبي در کنار پير انجير جمع شده و آش و غذاي نذري مي پزند و بين اهالي تقسيم مي کنند .
5- قلعه خال کوه
در 12 کيلو متري شمال پاريز و برسر راه آسفالته پاريز به سرچشمه صخره اي عظيم و نسبتآ بلند قد برافراشته که به " شاه خليل الله " يا " کوه عروس " يا بقول دکتر باستاني پاريزي در کتاب يعقوب ليث " خال کوه " معروف است:در سه کيلو متري غرب اين کوه آثاري از چند اتاق دخمه اي و محوطه ي داراي سفال هاي لعابدار و منقوش مشابه سفالهاي سده هاي اوّل اسلامي ديده مي شود . در 500 متري شمال اين محوطه نيز قبرستاني وجود دارد که سنگهاي مرمر و کتيبه هاي روي آنها تا حدّي قدمت آنها را مشخص مي کند . مجموعه ياد شده گويي اين واقعيت است که در اويل اسلام تا دروه صفوي مردماني در اين منطقه مستقر بوده اند . خانه هاي آنها دخمه اي بوده است و هم چنين قلعه ي براي دفاع در مقابل تجاوز گران داشته اند که فعلآ اثري از آن باقي نمانده است و تنها آثار قبرستان آنها قطعات شکسته سنگ مرمر کتيبه دار است . متأسفانه لوله گذاري جهت انتقال گاز از ارسنجان به رفسنجان از روي قلعه مي گذشته و کند و کاوها براي استقرار لوله هاي گاز باعث تخريب بيش از پيش قلعه خال کوه شده است . حدود 2 کيلو متري جنوب قلعه خال کوه ودر ميان دره معروف به چاه سومو در يک نقطه کاملآ مشخص مقدار زيادي سرباره هاي کوره ذوب مس روي هم ريخته است . اين سرباره ها حاکي از اين است که در اين مکان مس استخراج مي شده است . مجموعه قلعه خال کوه و سرباره ها نشان مي دهد که مردمان مستقر در اين قلعه در کار استخراج مس بوده اند سفالهاي بدست آمده از اين منطقه قدمت آن را به اوائل اسلام مي برد و نشان مي دهد در اين زمان مردمان قلعه خال کوه به استخراج مس دست يافته بودند . محدوده قلعه خال کوه هم اکنون در اختيار عشاير و گله داران پاريز است . يک رسم قديمي در ميان اين عشاير وجود دارد که احتمالآ مربوط به قبل از اسلام و اعتقادات ميترائيسم بوده است . مردم در روز چهلم ( چهل روز بعد از نوروز ) يعني نهم ارديبهشت در کنار اين کوه جمع شده و آش شير مي پزند . آنها معتقدند پختن آش شير و توزيع آن در ميان مردم باعث
برکت و افزيش محصولات دامي خواهد شد
6-کلياس کران
نها هشتي (کلياس ) باقي مانده در کران بناي هشت ضلعي مسقفي است که دو ضلع آن در امتداد کوچه است ، دو ضلع ديگر ورودي دو خانه قديمي است و چهار ضلع باقي مانده درگاه و سکوهايي براي استراحت و رفع خستگي عابرين يا محلي براي گفتگو و تبادل نظر است . اين بنا با آجر و ساروج ساخته شده و اضلاع و سقف آن با آجر چيني هاي بسيار زيبا تزئين گرديده است .اين شيوه ساختمان سازي از دوره صفويه به بعد متداول بوده است . کلياس کران و خانه هاي اطراف آن چندين بار و در دوره هاي مختلف مرمت و باز سازي شده و حالت اوليه خود را از دست داده اند .
7- يخدان دو قلو
8- قدمگاه امير المومنين
کنار جاده اصلي سعادت آباد به پاريز و کنار جاده ورودي روستاي کران بناي آجري نوسازي وجود دارد که به قدمگاه اميرالمؤمنين معروف است .  بناي يادشده در سال 1362 و به همت آقاي حاج اسدالله جهانبخش بجاي يک بناي خشت و گلي با سقف چوبي ساخته شده است . بناي اوليه قدمگاه اتاقکي با ايواني رو به شرق بوده جلو آن شبيه کليّه بناهاي آرامگاهي به ايوان ختم مي شده است . در اين بنا سه قطعه سنگ سياه روي سکوئي نصب شده که روي دو تاي آنها اثر فرورفتگي شبيه به جاي پاي انسان وجود دارد روي قطعه سوم نقش مارپيچ مانندي کنده شده است مردم معتقدند که دو اثر پا مربوط به زماني است که حضرت امير در اين مکان اقامت داشته اند و نقش مارپيچ تسبيح آن حضرت است
9- پير چهل تن
نزديکي روستاي کرکوئيه و چهار کيلومتري جنوب سد خاکي تنگوئيه روي يکي از تپه ماهورها اطاقکي با ديوارهاي کوتاه وبدون سقف وجود دارد که مردم به آن پير چهل تن مي گويند.  پير چهل تن از دو چهار ديواري تشکيل شده که سنگ هاي ديوارها بدون ملاط و يا با ملاطي بسيار سست روي هم چيده شده اند.درميان يکي از چهار ديواري ها صورت قبري از گچ ساخته شده و مردم آنرا زيارت مي کنند. چهار ديواري دوم از قبر خالي است و فقط مخصوص اداي نماز و دعا نذر و نياز است. بدليل سستي پيه ها و ديوارها امکان احداث سقف و پوشش روي قبر وجود ندارد به همين دليل مردمان محلي معتقدند پير سقف قبول نمي کند و دوست دارد قبرش درفضاي باز و نور مستقيم خورشيد باشد. به احتمال زياد تپه ي که آرامگاه پير چهل تن روي آن قرار دارد قبرستاني مربوط به عشاير منطقه بوده و در سالهاي بسيار دور تدفين هائي در آن صورت گرفته است. شايد در سالهاي گذشته يکي از اين قبور نظر اهالي راجلب کرده و با قبر مربوط به فردي قابل احترام بوده و به عنوان محلي مقدس مورد توجه واقع شده است . امروزه هيچ اثري از قبرستان احتمالي روي اين تپه ديده نمي شود.
10- بي بي دن
در خارج از روستاي دارستان کوه سفيدي است به نام بي بي دن که آنرا مخفيگاه يکي  از دختران موسي بن جعفر (ع) مي داند اين کوه يکي از اماکن تفريحي و زيارتي عيد نوروز و تابستانهاست که سيل جمعيت را از روستاها و سيرجان به سوي خود جلب مي کند.
11 -باغ سنگی
اين باغ از شاهکارهاي تاريخ است در نزديکي دهستان بلورد واقع در روستاي مياندوآب و در فاصله 45 کيلومتري جنوب شرقي سيرجان و به دست فردي ناشنوا به نام درويش خان گنگ ( اسفنديارپور) که به کشاورزي اشتغال داشته حدود 30 سال پيش ساخته شده است.
اين در حقيقت يادگار گلستاني است که وي روزگاري از دست داده و به خيال خودش بوستاني از سنگ و چوب را به اين منظور ساخته باين انديشه که ديگر ظالم باغ سنگي را نمي گيرد و با چنين اميدي عمرخود را گذارنده است. زندگي او عجيب و کارهايش حيرت آور است و چه زيبا با زبان بي زباني شکايت درون خود را متجلي ساخته است. به نشانه تاثرات روحي در بلندترين نقطه چنار باغش فانوس دستي مي آويخته و مردمي را که به ديدارش مي آمده اند به دور درخت طواف مي داده و با اشاره تقدس درخت را مي نمايانده و همزمان درخت خشک شده را با آويختن هر چه در دسترس داشته مي آراسته البته با چوب و سنگ و فلز و پارچه کهنه و قنديل و شاخ و سيم و پوست گوسفندان درويش خان هنوز زنده است و روزگار پيري را سپري مي کند.
12- مقبره میرزبیر
ميرزبير بنائي تاريخي است که بر فراز تپه اي در کنار قنات شريف آباد قهستان سيرجان ساخته شده. قسمت پايين بنا مکعب شکل ، با ابعاد 9 متر است که قطر ديوارهاي آن 2 متر و فضاي داخلي 7*7 متر است. ارتفاع آن تا پاي گنبد 8 متر است به نظر می رسدمعبدي است مربوط به قبل از اسلام. اما در زمان سلطنت محمد مظفر ،اولين امير از خاندان آل مظفر ،مرمت و آنرا به صورت مسجدي در آورده اند. تاريخ روي آن مربوط به سال 751 هجري قمري بوده که اکنون محو شده است. اين تاريخ تقريباً همزمان با تاريخ بناي مسجد جامع کرمان است.

 

13 - شاه فيروز
شاه فيروز، يکي از بناهاي تاريخي سيرجان است که شامل يک ساختمان چهار طاقي آجري با هشت ستون ،وسقفي گنبدي است که بر روي اين ستونها زده شده. اين بنا بر بالاي تپه اي در دوازده کيلو متري جنوب شرقي سيرجان و در کنار جاده ي سيرجان -بافت، در سه کيلو متري شرق امامزاده علي و قلعه سنگ قرار دارد. آجرهاي اين بنا به شکل مربع مي باشند و مردم اين نواحي نقل مي کنند که در ساختمان آن از شير شتر استفاده شده تا بنا محکم ساخته شود و پا بر جا بماند.در اطراف آن، و در تمام سطح تپه اي که بنا بر روي آن ساخته شده ،قسمتهاي شکسته و باقيمانده ي ظروف سفالي به چشم مي خورد و وجود تمدني عظيم را در اين نواحي نشان مي دهد. چهار ستون از اين ساختمان خراب شده و فرو ريخته ،اما سقف آن هنوز بر روي چهار ستون مستحکم ديگر باقيمانده است.آنطور که مردم سيرجان ميگويند،اين مقبره متعلق به ابوکاليجار پسر عضد الدوله ديلمي است که بر اثر خوردن گوشت آهو دل درد گرفته و در همين محل درگذشته و او را برفراز اين تپه دفن کرده اند
آقاي دکتر باستاني پاريزي در کتاب از سير تا پياز مي نويسد:
« يک روايت ديگر در مورد شاه فيروز داريم و آن اين است که يکي از پادشاهان ديلمي در اين حوالي ، در اثر خوردن گوشت آهو دل درد شد و سپس درگذشت.
«... که ملک با کاليجار حاکم کرمان ، وقتي در شکارگاه نزديک همين محل آهويي شکار کرد و گوشت آنرا زياد خورد ،بيمار شد و در همانجا درگذشت.»
يک ضرب المثل قديمي هم در مورد شاه فيروز در سيرجان هست که محتواي آن تائيد کننده طنز کساني است که آنرا آتشکده دانسته اند و آن اين است که اگر بخواهند بي خاصيتي شخصي را عنوان کنند. مي گويند :«فلاني مثل شاه فيروز است ، نه کور مي کند نه شفا مي دهد.»
14-قلعه سنگ
در واقع شهر قديم سيرجان بوده كه در حال حاضر جز ديوارهاي فروريخته و منبر سنگي چيزي باقي نمانده و اگر آثاري موجود باشد ، جز در دل خرابه ها و داخل ساختمانهايي كهبه صورت تپه هاي خاك در آمده اند ، چيزي ديده نمي شود .
در واقع شهر قديم سيرجان بوده كه در حال حاضر جز ديوارهاي فروريخته و منبر سنگي چيزي باقي نمانده و اگر آثاري موجود باشد ، جز در دل خرابه ها و داخل ساختمانهايي كهبه صورت تپه هاي خاك در آمده اند ، چيزي ديده نمي شود .
منبر سنگي قلعه سنگ ، تنها يادگار شهر قديم سيرجان است . اين منبر با ارتفاع 5/1 متر و به وزن بيش از دو تن ، از دوران سلطنت سلطان احمد مظفري ( 789 هجري قمري ) به يادگار مانده كه هفت سال قبل از خرابي شهر قديم سيرجان به اين صورت حجاري شده است . قلعه سنگ بر روي كوه سفيد آهكي ، كه در وسط جلگه سيرجان با ارتفاعي در حدود 200 متر از سطح جلگه قرار دارد ، بنا شده كه محيط آن حدود 4000 متر است . بالاي اين كوه را مسطح نموده اند تا بتوانند ساختمان بسازند. اين قلعه در اصل قلعه نظامي شهر بوده و ساختمانهاي شهر در اطراف قلعه و بخصوص در قسمت شرقي و شمالي آن تا حومه كهن شهر بنا گرديده است .امروزه كه در بعضي جاها ، بولدزرها خاك آن را براي زراعت و به عنوان كود به باغهاي اطراف مي برند ، قسمتهايي از ديوار اطاقها و سقف ها نمايان مي گردد .
در قسمت جنوبي اي قلعه ، خانه هايي عالي و منازلي مرتفع با ديوارهايي بلند وجود داشته كه محل سكونت اعيان و اشراف بوده است . در سمت شمالي آن خياباني وسيع ، از شرق به غرب امتداد داشته كه در اطراف آن بازار ، منازل مسكوني و تجارتخانه قرار داشته است.
در سمت شمالي ، در نزديكيهاي بالاي اين قلعه ، سنگ را تراشيده و آن را به صورت صفه اي در آورده اند كه به نام شاه نشين معروف است .
در قلعه ، محبسي وجود داشته كه در آن موميايي پيدا شده است . اين محبس در سمت جنوبي قلعه است و شكافي در آن وجود دارد كه معدن موميايي است .
در سمت غربي قلعه ، مغاره اي است در كمر كوه كه به طور طبيعي ، توخالي و تشكيل دالاني طولاني داده و به جز همان راهرويي كه دراد ، ديگر منفذي بر آن نيست و به همين دليل كسي نمي تواند به منتهاي آن برسد . ظاهراً اينجا زندان قلعه بوده است و اشخاص سياسي را كه از و طغيان آنها بم داشتند ، در اين زندان حبس مي كرده اند . اين محبس محل زنداني امير مبارزالدين محمد مظفر و سلطان شاه بوده است .
خلاصه شهري كه قرنها پابرجا بوده وهزاران انسان را در خود جاي و پرورش داده و نيز قلعه اي مهم در ايران به شمار مي رفته ، بيش از شش صد سال است كه ويران شده است . براي ساختن قلعه چون بردن مصالح ساختماني بر فراز كوه كه ارتفاع آن از سطح جلگه 300 متر است آن هم با شيب تند ، كار مشكل و خسته كننده اي بوده، از ابتكار حمل مصالح ساختماني به وسيله بز استفاده كرده اند ؛ به طوري كه بر پشت بزها خورجينكهايي انداخته و داخل هر خورجين يك يا دو آجر مي گذاشته و بزها را روانه بالاي كوه مي كرده اند و در بالا كارگراني بودند كه بار آنها را خالي و مجدداً آنها را روانه پائين مي كرده اند و اين كار دوباره تكرار مي شد .
15-بادگير چپقي
بناي قديمي که از آن به عنوان بادگير چپقي نام مي بريم در واقع باقيمانده يک خانه قديمي به نام خانه اقاسيدعلي اصغر رضوي است که در شهر سيرجان واقع است:
بناي قديمي که از آن به عنوان بادگير چپقي نام مي بريم در واقع باقيمانده يک خانه قديمي به نام خانه اقاسيدعلي اصغر رضوي است که در شهر سيرجان واقع است . اين بادگير از آثار دوران پهلوي است که به لحاظ ارزش فرهنگي و هنري که تلفيقي از معماري و صنعت است، بنا گرديده است. بادگير مشهور با شبکه هاي هندسي منظم آن که در زير بادگير قرار دارد، بر روي فضاهاي مستطيل شکل شمالي - شرقي قرار گرفته که هواي اطراف را با عبور از کانالهاي تهويه به درون فضاها که در واقع تابستان نشين خانه بوده، مي فرستاده است. اين بادگير از آثار منحصر به فرد معماري است و گفته شده که ملهم از دودکش کشتيهاي قديمي بوده است. از جمله تزئينات بکار رفته در بنا مجموعه لوله هاي چپقي شکل بادگير است که دهانه آنها به چهار جهت باز است. بدنه خارجي لوله هاي بادگير با قطعات کوچک آجرهاي هندسي شش ضلعي تزئين شده است.

16- امام زاده دختران موسي بن جعفر
آرامگاه دختران موسي بن جعفر کاملآ نوساز و نيمه کاره است .
17- امامزاده مهدي
امامزاده مهدي روستاي کهوئيه
18- امامزاده حسنين
در روستاي حسين آباد رضوي سه کيلو متري جنوب غربي قلعه سنگ دو بقعه به نام امامزاده حسنين(ع) وجود دارد اين امامزادگان شجره اي ندارند در مورد آنها نوشته اند شخص معتمد و مومني به نام حاج زين العابدين شبهاي متوالي  در خواب مي بيند که پارچه اي سبز از آسمان در مکاني که الان حرم قرار دارد بر زمين مي افتد «1290ه ق» پس از بازگو نمودن خواب ، به کمک معتمدين و مومنين اقدامات اوليه جهت خاکبرداري و پيدا نمودن آثاري که دال بر وجود امامزاده اي باشد صورت مي گيرد و طولي نمي کشد که آثار و بقاياي ساختمان و دو قبر که بيانگر وجود زيارتگاهي با همين نام فعلي در اين مکان بوده است نمايان مي گردد.
19- امامزاده محمد
در 22 کيلو متري سيرجان در مسير سيرجان به زيدآباد بقعه ي امامزاده محمد از نوادگان موسي بن جعفر(ع) واقع است اين امام زاده نيز در سالهاي اخير از طريق کمکهاي مردمي بازسازي و وسعت يافته است.
20- امام زاده احمد
در باغ بيميد شمال غربي سيرجان زيارتگاهي است که به يکي از نوادگان موسي بن جعفر(ع) نسبت داده مي شود.
21- امام زاده علی
در کيلو متر 15 سيرجان بين راه سيرجان و قلعه ي سنگ بقعه ي علي بن محمد بن ابراهيم بن موسي بن جعفر(ع) واقع است که علاوه بر شرافت و امامزادگي در تقوي و علم و فضيلت نيز ممتاز بوده است وي دز سال 201 هجري قمري مقارن هجرت امام رضا(ع) از طريق اهواز و فارس به قصد ديدار آن حضرت به اين سامان آيد و  مردم از حضورش کسب فيض مي نمايند تا اينکه پس از شهادت امام رضا(ع) به دست عمال بني عباس به فيض شهادت نايل مي شود.
تا سال1253 قمري که توسط يکي از خوانين راه سيل تغيير داده شد اين حرم شريف به علت قرار داشتن در مسير رودخانه دست خوش آسيب قرار مي گرفت و از آن به بعد خوشبختانه از اين گونه صدمات مصون مانده است در سال 1255 قمري در زمان سلطنت محمد شاه قاجار حيدر قلي خان که باعث تغيير مسير رودخانه گشته بود با هزينه ي شخصي حرم و بقعه و گنبد مستحکمي بنا نمود و با نقوش و خطوط زيبا و اشعاري درباره ي آن بزرگوار ديوارها و سقوف را زينت داد. جعبه ي خاتمي که قبر امامزاده را در خود جاي داده ارزِش هنري والايي دارد و قدمت آن به چندين قرن قبل مي رسد.«7
منابع:
1-( و ، بار تولد ، 1358، ص162 )
2-( وثوقی رهبری ، علی اکبر ، 1372 ، ص 18 )
3-(غضنفرپور ، حسین ، 1376 ، ص 41 )
4-( وثوقی رهبری ، علی اکبر ،1372 ص 34 )
5- وزی‍ری‌ ک‍رم‍ان‍ی‌، اح‍م‍دع‍ل‍ی. ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ و ت‍ح‍ش‍ی‍ه‌ ب‍اس‍ت‍ان‍ی‌ پ‍اری‍زی‌، م‍ح‍م‍داب‍راه‍ی‍م. تاریخ کرمان. ت‍ه‍ران‌: انتشارات ع‍ل‍م‍ی‌، ۱۳۷۰
6- http://fa.wikipedia.org
http://www.ssez.ir/index.aspx?siteid=81-7&pageid=161 سایت منطقه ویژه اقتصادی سیرجان
8- http://shirgan.blogfa.com
9- http://irandidar.com

آخرين ويرايش : جمعه ، 19 فروردين 1390 ، 09:40
 

توضیح را اضافه کنید


S کد امنیتی
باز یابی